آخرین مطالب :
همه‌چیز در مورد کیست‌ها و تومورهای تخمدان

همه‌چیز در مورد کیست‌ها و تومورهای تخمدان

تخمدان‌ها دو ارگان کوچک هستند که در دو طرف رحم قرار دارند. وظیفه‌ی این ارگان‌ها ترشح هورمون است. هورمون‌هایی نظیر استروژن که باعث بروز قاعدگی می‌شوند. هرماه هر دو تخمدان یک تخمک رها می‌کنند. این تخمک از طریق لوله‌ی فالوپ به سمت داخل رحم حرکت می‌کنند تا در صورت اقدام زوجین برای بارداری، بارور شود. چرخه‌ی رها شدن تخمک را تخمک‌گذاری می‌نامند. اما تخمدان‌ها ممکن است با خطراتی نظیر کیست و یا در بدترین شرایط تومور تهدید شوند. در این مطلب همه‌چیز در مورد کیست‌ها و تومورهای تخمدان را برای شما بازگو می‌کنیم تا در صورت بروز مشکل بتوانید هرچه سریع‌تر این مشکل را تشخیص داده و به پزشک مراجعه کنید. با اینفوسلامت همراه باشید.

کیست‌ها و تومورهای تخمدان

چه چیزی باعث بروز کیست‌های تخمدان می‌شود؟

کیست‌ها درواقع کیسه‌هایی حاوی مایعات هستند که در تخمدان‌ها به وجود می‌آیند و به وجود آمدن آن‌ها به‌خصوص در سال‌های بچه‌دار شدن بسیار متداول است.

کیست‌های تخمدانی انواع مختلفی دارند که شایع‌ترین نوع آن‌ها کیست‌های فانکشنال هستند. این نوع از کیست‌ها بیشتر در دوران تخمک‌گذاری به وجود می‌آیند. این عارضه زمانی به وقوع می‌پیوندد که تخمک رها نشود و یا کیسه‌ی حاوی تخمک (فولیکول) پس از رها شدن آن، خودبه‌خود از بین نرود.

دیگر انواع کیست عبارت‌اند از:

  • تخمدان پلی‌کیستیک: به هنگام بروز سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا PCOS، فولیکول‌هایی که تخمک در آن‌ها رشد می‌کند، باز نمی‌شوند و بدین‌صورت است که کیست به وجود می‌آیند.
  • اندومتریوز: در بدن بانوانی که به اندومتریوز مبتلا می‌شوند، بافت داخلی رحم در دیگر قسمت‌های بدن هم رشد می‌کند که شامل تخمدان‌ها هم می‌شود. این عارضه می‌تواند بسیار دردناک باشد و باعث ناباروری شود.
  • Cystadenomas: این نوع کیست‌ها خارج از سلول‌ها و روی سطح خارجی رحم ایجاد می‌شوند. آن‌ها معمولاً کیست‌های پر از مایعات هستند.
  • کیست‌های درموئید: این کیست‌ها حاوی بافت‌هایی هستند که شباهت بسیار به بافت‌های دیگر اندام بدن دارند. بافت‌هایی شبیه به پوست، مو و دندان.

چه چیز باعث بروز تومورهای تخمدانی می‌شود؟

درست همانند بخش‌های دیگر بدن، تومورها می‌توانند در تخمدان‌ها نیز رشد کنند.  این تومورها اگر سرطانی نباشند به‌اصطلاح خوش‌خیم و بدون خطر نامیده می‌شوند و درصورتی‌که سرطانی باشند، بدخیم و پرخطر خواهند بود. سه نوع تومور تخمدانی وجود دارد:

  • تومورهای سلول‌های اپیتلیال از سلول‌های سطح تخمدان‌ها آغاز می‌شوند و متداول‌ترین نوع در بین تومورهای تخمدانی هستند.
  • تومورهای سلول‌های نطفه (زایا) در سلول‌هایی آغاز می‌شوند که تخمک‌ها را تولید می‌کنند. این نوع تومور می‌تواند خوش‌خیم و بدخیم باشد که خوشبختانه در اکثر موارد خوش‌خیم است.
  • تومورهای استرومال از سلول‌هایی نشات می‌گیرند که هورمون‌های زنانه را تولید می‌کنند.

پزشکان در مورد دلیل بروز سرطان تخمدان مطمئن نیستند اما بااین‌حال عوامل مخاطره‌آمیز آن را کشف کرده‌اند:

  • سن – به‌خصوص زنانی که یائسه شده‌اند
  • سیگار کشیدن
  • اضافه‌وزن زیاد
  • بچه‌دار نشدن و شیر ندادن به بچه (بااین‌حال شواهد حاکی از آن است که قرص‌های کنترل بارداری می‌توانند این خطر را کاهش دهند.)
  • استفاده از برخی داروهای باروری (مانند کلومید)
  • درمان‌های جایگزینی هورمون
  • سابقه‌ی بروز سرطان تخمدان، سینه و یا سرطان روده‌ی بزرگ در میان افراد خانواده (داشتن ژن BRCA می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را بیشتر کند)

کیست‌ها و تومورهای تخمدان

علائم و نشانه‌های کیست‌ها و تومورهای تخمدان چیست؟

اغلب اوقات کیست‌های تخمدانی علامت خاصی ندارند و تا قبل از انجام آزمایش‌های روتین نمی‌توان متوجه به وجود آمدن آن‌ها شد. البته درصورتی‌که این کیست‌ها پیچ بخورند، خون‌ریزی کنند و یا پاره شوند، می‌توانند باعث بروز مشکلاتی شوند.

اگر نشانه‌های زیر را در خود مشاهده کردید، بهتر است که موضوع را پیگیری کنید. به‌این‌علت که این امکان وجود دارند این علائم، نشانه‌های تومورهای تخمدانی نیز باشند. سرطان تخمدان معمولاً قبل از اینکه تشخیص داده شود پخش می‌گردد.

علائم و نشانه‌های کیست‌ها و تومورهای تخمدان شامل موارد زیر می‌شوند:

  • درد و نفخ کردن شکم
  • مشکل به هنگام ادرار کردن و یا نیاز به ادرار مکرر
  • احساس درد مبهم در کمر
  • احساس درد به هنگام نزدیکی
  • پریود دردناک و خون‌ریزی غیرمتعارف
  • اضافه شدن وزن
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • از دست دادن اشتها

کیست‌ها و تومورهای تخمدان

پزشکان چگونه کیست‌ها و تومورهای تخمدان را تشخیص می‌دهند؟

متخصص زنان و یا دکتر شخصی شما امکان دارد به هنگام معاینه‌های روتین، متوجه یک توده‌ی ناشناس شود. اکثر این توده‌ها خوش‌خیم هستند  اما برخی از آن‌ها می‌توانند سرطانی باشند. به همین دلیل چک کردن تمام این توده‌ها مهم و حیاتی است. به‌خصوص بانوانی که یائسه شده‌اند (به علت اینکه احتمال مبتلا شدن به سرطان در آن‌ها بیشتر است) باید بیش از سایر بانوان مراقب این‌گونه تغییرات باشند.

آزمایش‌هایی که برای تشخیص کیست‌ها و تومورهای تخمدان انجام می‌شوند عبارت‌اند از:

  • سونوگرافی: این نوع از آزمایش، از موج‌های صوتی استفاده می‌کند تا تصویری از تخمدان ارائه دهد. این تصویر به متخصصین کمک می‌کند تا اندازه و محل تومور یا کیست را تشخیص دهند.
  • دیگر آزمایش‌های تصویربرداری نظیر توموگرافی کامپیوتری (CT)، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) و توموگرافی گسیل پوزیترون (PET) اسکن‌هایی هستند که جزئیات بیشتری را نمایش می‌دهند و بسیار با دقت هستند. متخصص می‌تواند با استفاده از آن‌ها متوجه تومورهای تخمدانی شود و میزان پیشروی آن‌ها را مشاهده کند.
  • سطح هورمون‌ها. پزشک ممکن از آزمایش خون برای سنجیدن میزان هورمون‌های مختلف استفاده کند. هورمون‌هایی نظیر هورمون جسم زرد (LH)، هورمون تحریک‌کننده‌ی فولیکول (FSH)، استرادیول و تستوسترون.
  • لاپاروسکوپی. این مورد یک عمل جراحی برای درمان کیست‌های تخمدان است. در این روش، یک دستگاه باریک وارد شکم بیمار می‌شود و پزشک می‌تواند به‌وسیله‌ی آن کیست‌ها و تومورهای تخمدان را مشاهده کرده و در صورت نیاز تکه‌ای از آن‌ها را برای آزمایش بردارد. به برداشتن قسمت کوچکی از بافت بیوپسی گفته می‌شود.
  • CA-125. اگر پزشک به سرطانی بودن توده شک کند، امکان دارد آزمایش خون تجویز کند تا با استفاده از آن، میزان پروتئینی به نام CA-125 را بسنجد. در برخی از بانوان مبتلا به سرطان تخمدان، میزان این هورمون بیشتر است (البته این موضوع قطعی نیست). این آزمایش برای بانوان بالای 35 سال که خطر سرطان بیشتری تهدیدشان می‌کند تجویز می‌شود.

اگر آزمایش‌ها نشان دهند بیمار به سرطان تخمدان مبتلا است، پزشک از نتایج آزمایش‌ها استنباط خواهد کرد که آیا سرطان به خارج از تخمدان‌ها سرایت کرده است یا خیر. اگر کرده باشد، بازهم می‌توان از نتایج آزمایش‌ها سنجید که بیماری تا کجا پیشروی کرده است. به این اقدامات درجه‌بندی سرطان می‌گویند. درجه‌بندی سرطان می‌تواند به پزشک کمک کند تا روش درمان صحیحی را انتخاب کند.

کیست‌ها و تومورهای تخمدان

کیست‌ها و تومورهای تخمدان چگونه درمان می‌شوند؟

اکثر کیست‌های تخمدان خودبه‌خود از بین می‌روند. اگر علائم مشکل سازی ندارید و به‌خصوص اگر هنوز یائسگی را تجربه نکرده‌اید، پزشک شما احتمالاً توصیه خواهد کرد که صبر کنید و اقدامی‌انجام ندهید. پزشک درمان خاصی را آغاز نخواهد کرد و تنها هر یک الی سه ماه شما را معاینه خواهد کرد تا متوجه تغییرات کیست شود.

داروهای کنترل بارداری شاید بتوانند درد کیست‌های تخمدانی را التیام ببخشند. آن‌ها از تخمک‌گذاری جلوگیری کرده و با این کار احتمال تشکیل شدن کیست‌های جدید را کاهش می‌دهند.

اگر کیست از بین نرود، رشد کند یا دردناک باشد، عمل جراحی برای برداشتن کیست نیز می‌تواند یک انتخاب باشد. دو نوع عمل برای برداشتن کیست وجود دارد:

  • لاپاروسکوپی که قبلاً در موردش توضیح دادیم و برای برداشتن کیست‌های کوچک استفاده می‌شود
  • لاپاروتومی‌که با ایجاد یک شکاف بزرگ‌تر از لاپاروسکوپی روی شکم انجام می‌شود. جراحان و متخصصین زنان این روش را برای برداشتن کیست‌ها و تومورهای تخمدان بزرگ‌تر انتخاب می‌کنند. اگر توده سرطانی باشد، جراح تا جایی که بتواند آن را برمی‌دارد. به این کار تخلیه گفته می‌شود. بسته به اینکه سرطان تا کجا پیش رفته باشد، جراح امکان دارد تخمدان‌ها، رحم، لوله‌های فالوپ، امنتوم (بافت چربی که روده‌ها را پوشش می‌دهد) و غدد لنفاوی اطراف را نیز برداشته و تخلیه کند.

دیگر روش‌های درمان تومورهای سرطانی نیز شامل موارد زیر می‌شوند:

  • شیمی‌درمانی. داروهایی از طریق خون، دهان یا مستقیماً از طریق شکم وارد بدن می‌شوند تا سلول‌های سرطانی را از بین ببرند. به‌این‌علت که این داروهای به همراه سلول‌های سرطانی، سلول‌های سالم را نیز از بین می‌برند، شیمی‌درمانی عوارضی نظیر حالت تهوع و استفراغ، از دست دادن مو، صدمه رسیدن به کلیه‌ها و بالا رفتن خطر عفونت نیز دارد. این عوارض پس از پایان دوره‌ی درمان از بین می‌روند.
  • پرتودرمانی. در این روش پرتوهای پرانرژی اشعه‌ی ایکس، سلول‌های سرطانی را از بین برده یا کوچک‌تر می‌کنند. این پرتوها می‌تواند از بیرون بدن تابیده شوند یا از داخل بدن و نزدیک به محل توده‌ی سرطانی. این روش درمان نیز عوارض دارد. عوارضی همچون سرخ شدن پوست، حالت تهوع، اسهال و خستگی شدید. البته پرتودرمانی معمولاً برای سرطان تخمدان استفاده نمی‌شود.

جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی می‌توانند تک‌به‌تک و یا باهم استفاده شوند. احتمال بازگشت تومور سرطانی وجود دارد و در صورت بازگشت آن، جراحی‌ها ادامه خواهند داشت و باید شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی نیز به همراهش استفاده شود.

امیدواریم از این مطلب نهایت استفاده را برده باشید

سلامتی شما، آرمان ماست

منبع نوشته:www.webmd.com

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *